Welke energiemarkten zijn er?
Er wordt op verschillende energiemarkten gehandeld, grofweg in twee vormen: lange termijn en korte termijn. Op de lange termijn kopen en verkopen handelspartijen vooraf stroom, waarbij de prijs via een veilingsysteem wordt bepaald en vastligt — dit heet de day-ahead markt. Daarnaast bestaat de korte termijn- of intraday-markt, waar tot vlak voor levering nog kan worden bij- of verkocht. Zowel day-ahead als intraday verlopen via het handelsplatform EPEX. EPEX wordt vaak verward met day-ahead, maar EPEX is het platform en day-ahead en intraday zijn de markten die erop draaien. Tot slot is er de onbalansmarkt, waarop real-time op overschotten en tekorten wordt gereageerd om de balans op het net te herstellen.
Helpen tegen netcongestie
Steeds vaker kunnen slimme thuisbatterijen ook helpen om netcongestie te verminderen. Wanneer een batterij in een modus staat die het stroomnet ondersteunt, kan zij vraag en aanbod lokaal helpen afvlakken — wat in sommige regio's een extra vergoeding oplevert. Deze mogelijkheid wordt geleidelijk in meer gebieden uitgerold, afhankelijk van de netbeheerder en de regio.
De spelregels: niemand mag onbeperkt handelen
Een energiebedrijf mag niet zomaar onbeperkt stroom op de markt brengen; er gelden strikte regels. In Nederland horen daarbij onder andere: (1) balansverantwoordelijkheid — voor elk kwartier moet vooraf worden voorspeld hoeveel stroom klanten afnemen en hoeveel productie beschikbaar is, en afwijkingen worden achteraf via de onbalansmarkt afgerekend; (2) de marktregels van netbeheerder TenneT, waaraan alleen erkende partijen mogen deelnemen en die continu de stabiliteit van het net bewaakt; (3) toezicht door de Autoriteit Consument & Markt (ACM), die controleert of leveranciers zich aan de Elektriciteitswet houden; (4) fysieke netbeperkingen — ook wie veel batterijen of zonnepanelen aanstuurt, kan door netcapaciteit en congestie niet onbeperkt vermogen leveren; en (5) financiële consequenties — wie structureel verkeerd voorspelt en onbalans veroorzaakt, betaalt daarvoor, wat een sterke prikkel geeft om verantwoord te handelen.
Kan een grote speler de markt verstoren?
Een veelgestelde vraag is of een partij met duizenden thuisbatterijen de markt kan beïnvloeden of het net kan verstoren. Het korte antwoord: slechts beperkt. De netbeheerder, de marktregels en de financiële prikkels zijn er juist op ontworpen om dat te voorkomen. Grote spelers kunnen wel enige invloed op prijzen hebben, maar niemand kan onbeperkt stroom "uit het niets" leveren — de fysieke en wettelijke grenzen blijven gelden.
Wat is de tegenboeking op uw factuur?
Bij een handelende thuisbatterij ziet u op de energierekening vaak een tegenboeking. Dat komt doordat dezelfde kWh op twee manieren geregistreerd kan worden: uw totale huishoudverbruik wordt eerst afgerekend tegen de gebruikelijke uurprijzen (day-ahead), terwijl de batterij tegelijk laadt en ontlaadt onder andere marktvoorwaarden via het handelssysteem. Om die dubbele berekening ongedaan te maken, wordt er een correctiepost — de tegenboeking — geboekt. Concreet: u ziet eerst alle verbruikte elektriciteit (inclusief wat uit de batterij komt) tegen normale tarieven, de tegenboeking corrigeert dat zodat de stroom die de batterij technisch gebruikte of leverde niet dubbel meetelt, en de werkelijke opbrengst of kosten van de batterij verschijnen apart als netverdiensten onderaan de factuur.
En hoe zit het met de btw?
Over de stroom die een batterij van het net afneemt om mee te handelen — bijvoorbeeld om later weer terug te leveren — bent u doorgaans geen btw verschuldigd. Die energie wordt gezien als onderdeel van een zakelijke handelsstroom binnen het systeem en niet als uw privéverbruik, en wordt daarom niet als levering aan u gefactureerd. Alleen de energie die u daadwerkelijk zelf vanuit het net verbruikt, blijft btw-plichtig. Bij aanschaf kan de btw onder voorwaarden worden teruggevraagd wanneer de batterij voor handel of netdeelname wordt ingezet; bij volledige zelfconsumptie mag dat niet. Houd er rekening mee dat de Belastingdienst bij teruggave een herzieningsperiode van vijf jaar hanteert: verandert het gebruik in die periode, dan kan een deel worden herzien. Dit is algemene informatie — laat uw eigen situatie altijd toetsen door uw boekhouder of de Belastingdienst.
Gratis het beste zonne-energiebedrijf vinden?
Daan koppelt u binnen 24 uur aan een gecertificeerd zonne-energiebedrijf in uw regio. Scherpste prijs, beste kwaliteit, sterkste merk. Altijd gratis voor klanten.
Gratis zonne-energiebedrijf vinden